Co grozi za prowadzenie działalności bez rejestracji firmy?

środa, 19 Czerwiec 2019 w kategorii Jednoosobowa działalność gospodarcza

Jeżeli prowadzisz działalność zarobkową bez zgłoszenia tego faktu do CEIDG, możesz narazić się na nieprzyjemne konsekwencje – nie tylko finansowe. Jakie konsekwencje grożą za prowadzenie działalności bez rejestracji? Czy zawsze prowadzenie działalności niezarejestrowanej będzie nielegalne?

Jeszcze do niedawna na drugie z postawionych powyżej pytań odpowiedzielibyśmy twierdząco. Każde prowadzenie działalności, która ma cechy działalności gospodarczej tj. jest działalnością zarobkową, którą dana osoba wykonuje we własnym imieniu w sposób zorganizowany i ciągły, wymagało dokonania wpisu do CEIDG. Obecnie możliwe jest prowadzenie działalności nierejestrowej bez konieczności zgłaszania tego faktu do CEIDG. Działalność nierejestrową może prowadzić osoba fizyczna, pod warunkiem że przychody osiągane z tej działalności nie przekroczą w żadnym miesiącu kwoty równej 50% minimalnego wynagrodzenia. Więcej na temat działalności rejestrowej pisaliśmy w artykule o warunkach prowadzenia działalności bez rejestracji w CEIDG.

W pozostałych przypadkach osoba wykonującą działalność gospodarczą ma obowiązek rejestracji działalności w CEIDG.

Konsekwencje grożące za brak rejestracji firmy

Sankcje za niepłacenie podatków

Każda osoba uzyskująca przychody ma obowiązek uiszczania podatków (nawet nie-przedsiębiorcy). Dotyczy to również osób prowadzących działalność nierejestrową, o czym więcej pisaliśmy w artykule odpowiadającym na pytanie, czy przedsiębiorca prowadzący działalność nierejestrową płaci podatki.

Brak zgłoszenia przychodów do opodatkowania oznacza osiąganie przychodów z nieujawnionych źródeł (tj. niezadeklarowanie źródła przychodów). Brak zapłaty należnego podatku w terminie to zaległość podatkowa, co wiąże się z koniecznością uregulowania także odsetek za zwłokę. Terminy będą liczone od chwili, kiedy dana zaliczka na podatek dochodowy powinna być uiszczona. Dodatkowo, jeżeli przedsiębiorca nie ureguluje zaległości wobec urzędu skarbowego samodzielnie (dobrowolnie), mogą one zostać objęte egzekucją skarbową.

Przedsiębiorca, który uporczywie nie uiszcza zobowiązań podatkowych w terminie, może zostać pociągnięty do odpowiedzialności karnej skarbowej.

W przypadku stwierdzenia przez organ konieczności zarejestrowania podatnika do VAT, przedsiębiorca zobowiązany będzie uiścić zaległy podatek VAT wraz z odsetkami za zwłokę. Może się to również wiązać z karami finansowymi za brak sporządzania deklaracji VAT.

Sankcje za nieopłacanie składek ZUS

Każdy przedsiębiorca doskonale zdaje sobie sprawę z konieczności opłacania składek ZUS na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne (chyba że: 1) istnieje zbieg tytułu ubezpieczeń, czyli np. prowadzenie działalności i praca na etacie, 2) przedsiębiorca korzysta z przywileju niepodlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu przez okres 6 miesięcy od rozpoczęcia prowadzenia działalności). A brak rejestracji działalności wiąże się z brakiem zgłoszenia przedsiębiorcy do obowiązkowych składek ZUS. Przedsiębiorca, który nie uregulował w terminie składek ZUS, będzie zobowiązany do ich uiszczenia wraz z odsetkami (liczonymi od momentu powstania obowiązku uiszczania składek ZUS, czyli od momentu rozpoczęcia prowadzenia działalności).

ZUS może również nałożyć na przedsiębiorcę karę w postaci dodatkowej opłaty w wysokości nawet 100% nieopłaconych składek ZUS.

Jeżeli przedsiębiorca długotrwale unika opłacania składek, ZUS może egzekwować należności na drodze sądowej.

Sankcje za nieprowadzenie księgowości

Przedsiębiorca nieprowadzący księgowości w postaci np. KPiR czy ksiąg rachunkowych naraża się na ryzyko ukarania karą grzywny, a nawet pozbawienia wolności (jeżeli nie prowadząc ksiąg rachunkowych, podatnik działał umyślnie). Nieprowadzenie księgowości wiąże się też najprawdopodobniej z nieprowadzeniem ewidencji sprzedaży VAT (dotyczy podatników VAT), za co przedsiębiorca może zostać ukarany kolejną karą grzywny tj. za każde uchybienie oddzielnie.

Sankcje za niewystawianie faktur

Przedsiębiorca ma obowiązek wystawiania faktur bez względu na to, czy jest podatnikiem VAT czynnym, czy podatnikiem VAT zwolnionym (w określonych przypadkach – paragonów, o czym poniżej).

Niewystawianie faktur pomimo istnienia takiego obowiązku może zostać zakwalifikowane jako wykroczenie, a nawet przestępstwo skarbowe i podlegać karze grzywny do 180 stawek dziennych (w 2019 r. stawka dzienna wynosi od 75 zł do 30.000 zł; ustalając stawkę dzienną, sąd bierze pod uwagę dochody sprawcy, jego warunki osobiste, rodzinne, stosunki majątkowe i możliwości zarobkowe).

Sankcje za brak posiadania kasy fiskalnej

Podatnicy, którzy dokonują sprzedaży towarów lub usług na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej (lub rolników ryczałtowych), mają obowiązek ewidencjonowania tej sprzedaży za pomocą kasy fiskalnej (poza zwolnieniami przedmiotowymi i ze względu na limit obrotów). Obowiązkiem takiego przedsiębiorcy jest nie tylko wystawianie paragonów, ale także dobowych i miesięcznych raportów.

Brak ewidencjonowania sprzedaży za pomocą kasy fiskalnej, pomimo takiego ustawowego obowiązku, wiąże się z ryzykiem ukarania przedsiębiorcy grzywną do 240 stawek dziennych.

Sankcje za brak rejestracji działalności w CEIDG

Sankcją za niedokonanie wpisu do CEIDG pomimo prowadzenia działalności gospodarczej, która nie jest działalnością nierejestrową, jest kara grzywny, a nawet kara ograniczenia wolności. Dokonanie wpisu do CEIDG powinno być pierwszą czynnością dokonaną po podjęciu decyzji o rozpoczęciu prowadzenia działalności gospodarczej.

Prowadzenie działalności gospodarczej bez dokonania wpisu do CEIDG może się wiązać nie tylko z karą za niedokonanie obowiązkowej rejestracji, ale także z licznymi karami finansowymi związanymi z nieodprowadzaniem obowiązkowych podatków czy nieprowadzeniem księgowości. Co więcej niezarejestrowanie działalności pozbawia osobę wykonującą niezarejestrowaną działalność z możliwości odliczenia kosztów uzyskania przychodu czy możliwości odliczenia podatku VAT naliczonego od podatku VAT należnego (dotyczy VAT-owców), a także z możliwości uzyskania dodatkowego finansowania z różnych źródeł (kredyt, dofinansowanie unijne).

Jeżeli chcesz założyć działalność gospodarczą, ale boisz się, że nie dopełnisz wszystkich formalności, możesz skorzystać z usług profesjonalnej firmy, która przeprowadzi Cię przez ten proces oraz pomoże w znalezieniu firm świadczących usługi dodatkowe np. usługi księgowe.

SłabyPrzeciętnyDobryBardzo dobryDoskonały! (Oceń pierwszy!)

Sprawdź jak możemy Ci pomóc w rozwijaniu firmy

Przemysław Boruch

Dyrektor Zarządzający

Wypełnij - odpowiemy błyskawicznie

Oświadczam że zapoznałem się z polityką prywatności i wyrażam zgodę na przetwarzaniem moich danych osobowych na warunkach i w celach w niej określonych.więcej

Dane będą wykorzystane wyłącznie do kontaktu w sprawie usług.