Czy małoletni może być przedsiębiorcą?

środa, 31 Październik 2018 w kategorii Jednoosobowa działalność gospodarcza

Czy małoletni może prowadzić jednoosobową działalność gospodarczą? A może wpis do CEIDG może uzyskać jedynie osoba pełnoletnia?

Kim jest osoba małoletnia?

Kodeks cywilny nie zawiera definicji osoby małoletniej. Wskazuje natomiast, że pełnoletnim jest, kto ukończył lat osiemnaście. W związku z tym a contrario małoletni to osoba, która nie ukończyła 18 roku życia. Ponadto małoletnia kobieta może uzyskać pełnoletność przez zawarcie małżeństwa.

Kim jest przedsiębiorca?

Zgodnie z definicją zawartą w Kodeksie cywilnym oraz w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej, przedsiębiorcą jest m.in. osoba fizyczna prowadząca (wykonująca) we własnym imieniu działalność gospodarczą. Wydaje się, że aby wykonywać działalność gospodarczą we własnym imieniu, trzeba posiadać zdolność do czynności prawnych.

Czy małoletni posiada zdolność do czynności prawnych?

Zdolność do czynności prawnych to zdolność do działania we własnym imieniu. Innymi słowy – zdolność do samodzielnego nabywania praw i zaciągania zobowiązań. Zdolność do samostanowienia. Małoletnich możemy podzielić na tych, którzy są pozbawieni całkowicie zdolności do czynności prawnych – są to osoby od chwili narodzin do 13 roku życia; osoby te nie mogą dokonywać czynności prawnych we własnym imieniu oraz na tych, którzy mają ograniczoną zdolność do czynności prawnych. Są to osoby będące w wieku od 13 do 18 roku życia. Osoby te mogą działać we własnym imieniu, ale co do zasady, aby czynności przez które małoletni zaciąga zobowiązania lub rozporządza swoim prawem były ważne, musi zostać wyrażona zgoda przedstawiciela ustawowego małoletniego (rodzica lub opiekuna). Jeżeli zatem przedstawiciel ustawowy takiej zgody nie wyrazi (a może również potwierdzić dokonanie czynności przez małoletniego tj. wyrazić zgodę po dokonaniu czynności), czynność dokonana przez małoletniego jest nieważna.

Czy małoletni może prowadzić działalność gospodarczą?

Małoletni, który nie posiada zdolności do czynności prawnych, nie może być przedsiębiorcą. Małoletni nieposiadający zdolności do czynności prawnych nie mogą wykonywać działalności gospodarczej we własnym imieniu i dokonywać skutecznie czynności prawnych z nią związanych.

W przypadku małoletniego w wieku od 13 do 18 roku życia, który posiada ograniczoną zdolność do czynności prawnych, sprawa nie jest aż tak jednoznaczna. W doktrynie istnieją dwa odmienne stanowiska. Pierwsze z nich stanowi, że jedynie osoba posiadająca pełną zdolność do czynności prawnych może być przedsiębiorcą tj. wykonywać działalność gospodarczą we własnym imieniu. Tylko osoba posiadająca pełną zdolność do czynności prawnych ma prawo we własnym imieniu zaciągać zobowiązania, nabywać prawa, a także składać skutecznie prawnie oświadczenia woli. Posiadanie przez osobę fizyczną ograniczonej zdolności do czynności prawnych oznacza, że nie może ona w pełni występować w swoim imieniu.

Drugie z nich z kolei stanowi, że małoletni, który posiada ograniczoną zdolność do czynności prawnych, może wykonywać działalność gospodarczą we własnym imieniu. Ani Kodeks cywilny, ani wskazana wyżej ustawa nie wprowadzają wymogu posiadania pełnej zdolności do czynności prawnych przez przedsiębiorcę. Oczywiście co do zasady żadnej z dokonywanych czynności małoletni nie mógłby dokonać samodzielnie, ponieważ tak jak zostało to wcześniej wskazane, dla każdej czynności prawnej o charakterze zobowiązującym lub rozporządzającym musiałby uzyskać zgodę swojego przedstawiciela ustawowego. Wydaje się zatem, że przynajmniej w teorii, możliwe byłoby prowadzenie działalności gospodarczej przez małoletniego, byłoby to jednak faktycznie prowadzenie działalności za pośrednictwem przedstawiciela. Prowadzenie działalności w ten sposób byłoby znacznie utrudnione – co do zasady każda dokonana przez małoletniego czynność związana z działalnością gospodarczą musiałaby być potwierdzana przez przedstawiciela ustawowego. Z kolei do spraw przekraczających zakres zwykłego zarządu wymagana będzie zgoda sądu opiekuńczego.

A jak jest w praktyce?

Powyższe rozważania rozstrzyga praktyka – przynajmniej w zakresie możliwości złożenia przez małoletniego wniosku do CEIDG. Wniosek do CEIDG może bowiem złożyć wyłącznie osoba pełnoletnia. Mając na uwadze powyższe, małoletni nie może zarejestrować działalności gospodarczej w CEIDG. Jednoosobową działalność gospodarczą może prowadzić wyłącznie osoba pełnoletnia.

Jednak inaczej sytuacja wygląda na gruncie przepisów Kodeksu spółek handlowych. Mianowicie istnieje możliwość zawarcia umowy spółki bądź przystąpienia do niej przez małoletniego posiadającego ograniczoną zdolność do czynności prawnych!

Choć przepisy nie przesądzają, że przedsiębiorca powinien mieć pełną zdolność do czynności prawnych, spora część doktryny opowiada się za stanowiskiem, zgodnie z którym działalność gospodarczą może prowadzić wyłącznie osoba posiadają pełną zdolność do czynności prawnych. Można jednak wyobrazić sobie sytuację, w której działalność gospodarczą we własnym imieniu, ale za pośrednictwem przedstawiciela ustawowego, wykonuje małoletni posiadający ograniczoną zdolność do czynności prawnych. Jednak na chwilę obecną wniosek co CEIDG może złożyć wyłącznie osoba pełnoletnia, a zatem wyłącznie osoba pełnoletnia może prowadzić jednoosobową działalność gospodarczą.

SłabyPrzeciętnyDobryBardzo dobryDoskonały! (Oceń pierwszy!)

Sprawdź jak możemy Ci pomóc w rozwijaniu firmy

Przemysław Boruch

Dyrektor Zarządzający

Wypełnij - odpowiemy błyskawicznie

Oświadczam że zapoznałem się z polityką prywatności i wyrażam zgodę na przetwarzaniem moich danych osobowych na warunkach i w celach w niej określonych.więcej

Dane będą wykorzystane wyłącznie do kontaktu w sprawie usług.