Nowa zasada odpowiedzialności członków organów spółek

środa, 29 Czerwiec 2022 w kategorii Spółka z o. o., Spółka akcyjna

Prawo holdingowe to ustawa z dnia 9 lutego 2022 r. o zmianie ustawy – Kodeks spółek handlowych oraz niektórych innych ustaw. Większość przepisów tej ustawy wchodzi w życie 13 października 2022 r. Ustawa ma przede wszystkim na celu uregulowanie relacji pomiędzy spółkami dominującymi i zależnymi, ale wprowadza również nową zasadę odpowiedzialności członków organów.

Członkowie zarządu prowadząc sprawy spółki i reprezentując ją na zewnątrz, mogą odpowiadać za szkodę wyrządzoną spółce swoim działaniem (lub zaniechaniem).

Odpowiedzialność członków organów obecnie

Zgodnie z Kodeksem spółek handlowych członek zarządu odpowiada wobec spółki za szkodę wyrządzoną działaniem lub zaniechaniem sprzecznym z prawem lub postanowieniami umowy spółki (statutu), chyba że nie ponosi winy.

Jest to jedna z podstawowych zasad odpowiedzialności członków zarządu, którą stosuje się również do członków rady nadzorczej, komisji rewizyjnej czy likwidatorów.

W celu pociągnięcia członka organu spółki do odpowiedzialności, to spółka powinna udowodnić szkodę, niezgodne z prawem lub postanowieniami umowy działanie lub zaniechanie oraz związek przyczynowy między szkodą a tym działaniem lub zaniechaniem. Z kolei na członku zarządu lub innego organu spółki albo likwidatorze spoczywa ciężar dowodu braku winy, czyli dołożenia należytej staranności wynikającej z zawodowego charakteru swojej działalności.

Członków zarządu obowiązuje więc podwyższony stopień staranności, gdyż obowiązani są oni dołożyć staranności wynikającej z zawodowego charakteru ich działalności. Nie mogą się oni zasłaniać brakiem wiedzy o sprawach spółki. Inna należyta staranność wymagana będzie w przypadku małych spółek, inna w przypadku spółek prowadzących działalność gospodarczą znacznych rozmiarów.

Odpowiedzialność członków organów od 13.10.2022

Od 13 października 2022 członek zarządu, rady nadzorczej, komisji rewizyjnej oraz likwidator nie naruszy obowiązku dołożenia staranności wynikającej z zawodowego charakteru swojej działalności, jeżeli postępując w sposób lojalny wobec spółki, działać będzie w granicach uzasadnionego ryzyka gospodarczego, w tym na podstawie informacji, analiz i opinii, które powinny być w danych okolicznościach uwzględnione przy dokonywaniu starannej oceny.

Tym samym obniżony zostaje nieco dotychczasowy wzorzec staranności poprzez wprowadzenie tzw. zasady biznesowej oceny sytuacji (Business Judgement Rule). Zgodnie z tą zasadą członkowie organów spółek nie będą naruszać obowiązku dołożenia staranności wynikającej z zawodowego charakteru działalności, jeżeli będą:

– postępować lojalnie wobec spółki,

– działać w granicach ryzyka gospodarczego, które jest uzasadnione (ryzyko jest uzasadnione wówczas, gdy jest podjęte świadomie, po skalkulowaniu powodzenia i niepowodzenia),

– działać na podstawie informacji, analiz i opinii, które powinny być w danych okolicznościach uwzględnione (informacje, analizy, opinie współpracowników, doradców zewnętrznych czy samego zarządu, jeżeli członkowie posiadają odpowiednie doświadczenie lub kwalifikacje),

– dokonywać starannej oceny sytuacji.

Wprowadzenie zasady biznesowej oceny sytuacji pozwoli definitywnie przesądzić o wyłączeniu odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną spółce wskutek decyzji organów, które okażą się błędne, o ile były one podejmowane w granicach uzasadnionego ryzyka biznesowego w oparciu o adekwatne do okoliczności informacje. Tym samym członek organu, który starannie i lojalnie wykonywał swoje obowiązki i który zdecydował się na podjęcie przez spółkę ryzyka, zyska ochronę na wypadek, gdyby okazało się, że jego decyzja była nietrafna i doprowadziła do wyrządzenia spółce szkody. Istotna zatem będzie lojalność wobec spółki, dokonanie należytego rozeznania i staranna ocena sytuacji.

Wydaje się, że wprowadzenie powyższej zmiany podyktowane jest dostrzeżeniem, że członek zarządu podejmuje decyzje w ramach ryzyka gospodarczego, a ryzyko gospodarcze jest nieodłączonym elementem prowadzenia działalności. Działania członków organów powinny być oceniane więc z perspektywy prawidłowości trybu podejmowania decyzji, a nie przez pryzmat rezultatów.

Podsumowanie

13 października 2022 r. wchodzi w życie nowelizacja Kodeksu spółek handlowych, która wprowadza m.in. nową zasadę odpowiedzialności członków organów spółek kapitałowych. Zgodnie z nią członek zarządu, rady nadzorczej, komisji rewizyjnej oraz likwidator, wykonując swoje obowiązki, nie naruszy obowiązku dołożenia staranności wynikającej z zawodowego charakteru swojej działalności, jeżeli postępując w sposób lojalny wobec spółki, działać będzie w granicach uzasadnionego ryzyka gospodarczego, w tym na podstawie informacji, analiz i opinii, które powinny być w danych okolicznościach uwzględnione przy dokonywaniu starannej oceny. Wydaje się, że powyższe stanowi kodyfikację poglądów wyrażanych do tej pory w doktrynie i orzecznictwie.

SłabyPrzeciętnyDobryBardzo dobryDoskonały! (Oceń pierwszy!)

Sprawdź jak możemy Ci pomóc w rozwijaniu firmy

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Przemysław Boruch

Dyrektor Zarządzający

Wypełnij - odpowiemy błyskawicznie

Oświadczam że zapoznałem się z polityką prywatności i wyrażam zgodę na przetwarzaniem moich danych osobowych na warunkach i w celach w niej określonych.więcej

Dane będą wykorzystane wyłącznie do kontaktu w sprawie usług.