Przymusowy wykup w prawie holdingowym

środa, 25 Maj 2022 w kategorii Spółka z o. o., Spółka akcyjna

Większość przepisów prawa holdingowego wchodzi w życie 13 października 2022 r., a tym samym nowe zasady współdziałania spółek dominujących i spółek zależnych, a także nowe zasady odpowiedzialności członków zarządu i rad nadzorczych. Ponadto prawo holdingowe wprowadza do Kodeksu spółek handlowych możliwość przymusowego wykupu udziałów wspólnika w spółce z o.o. Dotychczas przymusowy wykup możliwy był wyłącznie w spółce akcyjnej.

Prawo holdingowe to ustawa z dnia 9 lutego 2022 r. o zmianie ustawy – Kodeks spółek handlowych oraz niektórych innych ustaw. O tej ustawie pisaliśmy już w artykule o tym, czym jest prawo holdingowe.

Przymusowy wykup – obecnie

Uchwała o przymusowym wykupie w spółce akcyjnej

Obecnie przymusowy wykup możliwy jest wyłącznie w spółce akcyjnej i może dotyczyć akcjonariuszy reprezentujących nie więcej niż 5% kapitału zakładowego (akcjonariusze mniejszościowi). Wykupu z kolei może dokonać nie więcej niż 5 akcjonariuszy posiadających łącznie nie mniej niż 95% kapitału zakładowego, z których każdy posiada nie mniej niż 5% kapitału zakładowego. W tym celu walne zgromadzenie spółki akcyjnej podejmuje uchwałę o przymusowym wykupie akcji akcjonariuszy mniejszościowych przez ww. akcjonariuszy większościowych. Uchwała wymaga większości 95% głosów oddanych, ale statut spółki może przewidywać surowsze warunki powzięcia uchwały.

Uchwała powinna określać akcje podlegające wykupowi oraz akcjonariuszy, którzy zobowiązują się wykupić akcje, jak również określać akcje przypadające każdemu z nabywców. Akcjonariusze, którzy mają nabyć akcje i głosowali za uchwałą, odpowiadają solidarnie wobec spółki za spłacenie całej sumy wykupu.

Cenę wykupu akcji ustala biegły powołany przez walne zgromadzenie lub sąd rejestrowy na wniosek spółki. Uiszczenie ceny wykupu stanowi warunek konieczny do skuteczności całej procedury przymusowego wykupu akcji.

Ponadto akcjonariusze mniejszościowi, których akcje nie zostały objęte uchwałą, mogą w terminie dwóch dni od dnia walnego zgromadzenia – o ile byli obecni na walnym zgromadzeniu albo w terminie miesiąca od dnia ogłoszenia uchwały – o ile nie byli obecni na walnym zgromadzeniu, złożyć żądanie wykupienia ich akcji. Od wykupienia tych akcji zależy skuteczność uchwały o przymusowym wykupie i całej procedury.

Żądanie odkupu

Wykupu własnych akcji mogą żądać także akcjonariusze mniejszościowi. Akcjonariusz lub akcjonariusze reprezentujący nie więcej niż 5% kapitału zakładowego mogą żądać umieszczenia w porządku obrad najbliższego walnego zgromadzenia sprawy podjęcia uchwały o przymusowym odkupie ich akcji przez nie więcej niż pięciu akcjonariuszy reprezentujących łącznie nie mniej niż 95% kapitału zakładowego, z których każdy posiada nie mniej niż 5% kapitału zakładowego (akcjonariusze większościowi). W takiej sytuacji także akcjonariusze mniejszościowi, którzy nie zgłosili żądania odkupu ich akcji i chcą być objęci uchwałą o przymusowym odkupie, mogą w terminie tygodnia od dnia ogłoszenia porządku obrad walnego zgromadzenia zgłosić do zarządu żądanie odkupu ich akcji.

Cena odkupu akcji w takim przypadku jest równa wartości przypadających na akcję aktywów netto, wykazanych w sprawozdaniu finansowym za ostatni rok obrotowy, pomniejszonych o kwotę przeznaczoną do podziału między akcjonariuszy.

Co ważne, jeżeli uchwała nie zostanie podjęta na walnym zgromadzeniu, to spółka jest obowiązana do nabycia akcji akcjonariuszy mniejszościowych, a akcjonariusze większościowi odpowiadają wobec spółki za spłacenie całej sumy odkupu.

Przymusowy wykup – od 13 października 2022 r.

Uchwała o przymusowym wykupie w grupie spółek

Prawo holdingowe wprowadza do Kodeksu spółek handlowych możliwość przymusowego wykupu udziałów wspólnika w spółce z o.o. oraz dodatkową możliwość wykupu akcji akcjonariusza w spółce akcyjnej – o ile mamy do czynienia z grupą spółek. By formalnie ustanowić grupę spółek, wspólnicy spółki zależnej podejmują kwalifikowaną większością ¾ głosów uchwałę o przynależności spółki zależnej do grupy spółek, a dominacja spółki dominującej podlega ujawnieniu w rejestrze przedsiębiorców KRS.

Zatem nowe zasady dotyczą wyłącznie spółek, które ustanowią formalną grupę spółek zgodnie z przepisami prawa holdingowego.

Mianowicie zgromadzenie wspólników albo walne zgromadzenie spółki zależnej uczestniczącej w grupie spółek może podjąć uchwałę o przymusowym wykupie udziałów albo akcji wspólników albo akcjonariuszy reprezentujących nie więcej niż 10% kapitału zakładowego spółki zależnej przez spółkę dominującą, która reprezentuje bezpośrednio co najmniej 90% kapitału zakładowego spółki zależnej.

Ponadto umowa albo statut spółki zależnej może przewidywać, że powyższe uprawnienie przysługuje spółce dominującej, która bezpośrednio lub pośrednio reprezentuje w spółce zależnej uczestniczącej w grupie spółek mniej niż 90% kapitału zakładowego takiej spółki, lecz nie mniej niż 75% tego kapitału.

Przepisy art. 417 § 1–3 Kodeksu spółek handlowych stosować się będzie odpowiednio, tj. cenę wykupu akcji ustala biegły powołany przez walne zgromadzenie lub sąd rejestrowy na wniosek spółki a uiszczenie ceny wykupu stanowi warunek konieczny do skuteczności całej procedury przymusowego wykupu akcji.

Podobnie jak w dotychczasowej procedurze akcjonariusze mniejszościowi, których akcje nie zostały objęte uchwałą, mogą w terminie dwóch dni od dnia walnego zgromadzenia – o ile byli obecni na walnym zgromadzeniu albo w terminie miesiąca od dnia ogłoszenia uchwały – o ile nie byli obecni na walnym zgromadzeniu, złożyć żądanie wykupienia ich akcji.

Żądanie odkupu

W nowej procedurze wspólnik lub wspólnicy mniejszościowi albo akcjonariusz lub akcjonariusze mniejszościowi reprezentujący nie więcej niż 10% kapitału zakładowego spółki zależnej uczestniczącej w grupie spółek także mogą żądać umieszczenia w porządku obrad najbliższego zgromadzenia wspólników albo walnego zgromadzenia sprawy podjęcia uchwały o przymusowym odkupie ich udziałów albo akcji przez spółkę dominującą, która reprezentuje bezpośrednio, pośrednio lub na podstawie porozumień z innymi osobami co najmniej 90% kapitału zakładowego spółki zależnej uczestniczącej w grupie spółek.

Żądanie może być złożone w każdym roku obrotowym tylko raz, nie wcześniej niż po upływie trzech miesięcy od dnia ujawnienia w rejestrze uczestnictwa spółki zależnej w grupie spółek.

Podsumowanie

Wprowadzenie do Kodeksu spółek handlowych procedury przymusowego wykupu w grupie spółek pozwoli na wykup udziałów wspólnika spółki z o.o. uczestniczącej w grupie spółek, na wykup akcji akcjonariusza spółki akcyjnej uczestniczącej w grupie spółek przez mniejszą liczbę akcjonariuszy (nawet reprezentujących 75% kapitału zakładowego), na złożenie żądania wykupu udziałów/akcji w spółce zależnej przez wspólników/akcjonariuszy mniejszościowych, którzy nie chcą być dłużej w spółce będącej w grupie spółek.

SłabyPrzeciętnyDobryBardzo dobryDoskonały! (Oceń pierwszy!)

Sprawdź jak możemy Ci pomóc w rozwijaniu firmy

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Przemysław Boruch

Dyrektor Zarządzający

Wypełnij - odpowiemy błyskawicznie

Oświadczam że zapoznałem się z polityką prywatności i wyrażam zgodę na przetwarzaniem moich danych osobowych na warunkach i w celach w niej określonych.więcej

Dane będą wykorzystane wyłącznie do kontaktu w sprawie usług.