W jakim celu umarza się udziały w spółce z o.o.?

środa, 14 Listopad 2018 w kategorii Spółka z o. o.

Udziały w spółce z o.o. mogą być umarzane. Konsekwencją umorzenia udziałów może być zmniejszenie udziału wspólnika w kapitale zakładowym spółki lub całkowite wykluczenie wspólnika ze spółki. Umorzenie jest możliwe pod warunkiem, że proces ten przewidziany jest w umowie spółki.

Rodzaje umorzenia udziałów

Kodeks spółek handlowych rozróżnia trzy rodzaje umorzenia udziałów:

– umorzenie dobrowolne, które może odbyć się wyłącznie za zgodą wspólnika, w drodze nabycia udziału przez spółkę,

– umorzenie przymusowe – bez zgody wspólnika, pod warunkiem ustalenia przesłanek i trybu umorzenia przymusowego w umowie spółki,

– umorzenie automatyczne (warunkowe) – dochodzi do skutku w przypadku ziszczenia się określonego w umowie spółki zdarzenia, bez konieczności podejmowania uchwały zgromadzenia wspólników.

Umowa spółki musi przewidywać możliwość umorzenia udziałów

Udział może być umorzony jedynie w przypadku, gdy umowa spółki tak stanowi. Oznacza to, że jeżeli umowa spółki z o.o. milczy na temat umorzenia jej udziałów, nie będzie można dokonać umorzenia. Nie ma tutaj znaczenia czy planowane byłoby umorzenie przymusowe, warunkowe, czy dobrowolne. Co można zrobić w takiej sytuacji? W takiej sytuacji konieczne byłoby w pierwszej kolejności dokonanie zmiany umowy spółki tj. wprowadzenie do umowy spółki postanowień umożliwiających umorzenie. Zakres takich postanowień zależny jest od rodzaju planowanego umorzenia, o czym poniżej. Należy przy tym pamiętać, że zmiana umowy spółki skuteczna jest od momentu zarejestrowania tej zmiany w KRS, a nie w chwili podjęcia uchwały o zmianie umowy spółki. Zatem umorzenie będzie możliwe dopiero w momencie wydania postanowienia przez sąd rejestrowy o wpisie zmiany umowy spółki do rejestru.

Dobrowolne umorzenie udziałów

Jak zostało wspomniane na wstępie, nawet dobrowolne umorzenie udziałów wymaga przewidzenia tej możliwości w umowie spółki. Jednak w przypadku umorzenia dobrowolnego umowa spółki może ograniczać się jedynie do stwierdzenia, że udziały mogą być umorzone uchwałą Zgromadzenia Wspólników, za zgodą wspólnika w drodze nabycia udziałów przez spółkę. W związku z tym należy:

– uzyskać zgodę wspólnika,

– podjąć uchwałę zgromadzenia wspólników, która powinna określać w szczególności podstawę prawną umorzenia (tj. wskazanie, że jest to umorzenie dobrowolne zgodnie z art. 199 § 1 k.s.h. i odpowiednim postanowieniem spółki) i wysokość wynagrodzenia przysługującego wspólnikowi za umorzony udział.

Ważne!

Za zgodą wspólnika umorzenie udziału (dobrowolne) może nastąpić bez wynagrodzenia.

Dobrowolne umorzenie udziału polega na nabyciu tego udziału przez spółkę. Spółka i wspólnik, którego udziały są umarzane zawierają umowę, na mocy której spółka nabywa udziały własne w celu umorzenia.

Umorzenie przymusowe

By umorzenie przymusowe było możliwe umowa spółki musi określać przesłanki i tryb umorzenia przymusowego. Co to oznacza? Oznacza to, że umowa spółki powinna przewidywać możliwość przeprowadzenia umorzenia przymusowego oraz określać, z jakiej przyczyny może nastąpić umorzenie udziału wspólnika bez jego zgody (np. wskutek wyrządzenia spółce szkody) oraz w jaki sposób takie umorzenie będzie przeprowadzone (np. jaka będzie wysokość wynagrodzenia).

Następnie należy:

– podjąć uchwałę zgromadzenia wspólników, która powinna określać w szczególności podstawę prawną umorzenia i wysokość wynagrodzenia przysługującego wspólnikowi za umorzony udział, a także zawierać uzasadnienie.

Wynagrodzenie przysługujące wspólnikowi nie może być niższe od wartości przypadających na udział aktywów netto, wykazanych w sprawozdaniu finansowym za ostatni rok obrotowy, pomniejszonych o kwotę przeznaczoną do podziału między wspólników.

Umorzenie automatycznie

W przypadku automatycznego umorzenia udziałów umowa spółki powinna stanowić, że udział ulega umorzeniu w razie ziszczenia się określonego zdarzenia bez powzięcia uchwały zgromadzenia wspólników.

Zatem w sytuacji gdy określone w umowie spółki zdarzenie ziści się, nie jest konieczne podejmowanie uchwały zgromadzenia wspólników i można przystąpić do dalszych czynności.

Jak przeprowadzić umorzenie udziałów?

Samo podjęcie decyzji (uchwały zgromadzenia wspólników) o umorzeniu udziału (udziałów) czy ziszczenie się określonego w umowie spółki zdarzenia nie wystarczy do przeprowadzenia procedury umorzenia udziałów.

W przypadku odpłatnego umorzenia udziałów (umorzenie udziałów bez wynagrodzenia możliwe jest jedynie za zgodą wspólnika, w przypadku umorzenia dobrowolnego) zarząd powinien podjąć decyzję o źródle finasowania takiego umorzenia.

W znacznej większości, umorzenie udziałów wiąże się z obniżeniem kapitału zakładowego spółki, a zatem finansowane jest ze środków uwolnionych na skutek obniżenia kapitału zakładowego.

W takiej sytuacji poza podjęciem uchwały zgromadzenia wspólników o umorzeniu udziałów, konieczne będzie również podjęcie uchwały zgromadzenia wspólników o obniżeniu kapitału zakładowego spółki – o wartość nominalną udziałów umorzonych, a także w sprawie zmiany umowy spółki. Uchwały te wymagają zaprotokołowania przez notariusza. W przypadku umorzenia automatycznego będzie to zaprotokołowana notarialnie uchwała zarządu o obniżeniu kapitału zakładowego. Pamiętajmy, że zmiana umowy spółki jest skuteczna z chwilą wpisu do rejestru.

O uchwalonym obniżeniu kapitału zakładowego zarząd niezwłocznie ogłasza, wzywając wierzycieli spółki do wniesienia sprzeciwu w terminie trzech miesięcy, licząc od dnia ogłoszenia, jeżeli nie zgadzają się na obniżenie. Wierzyciele, którzy w tym terminie zgłosili sprzeciw, powinni być przez spółkę zaspokojeni lub zabezpieczeni.

Ważne!

Umorzenie udziałów nie może doprowadzić do obniżenia wysokości kapitału zakładowego spółki poniżej 5.000 zł!

Czy umorzenie udziałów zawsze wymaga obniżenia kapitału?

Umorzenie udziałów nie wymaga obniżenia kapitału, jeżeli następuje z czystego zysku. Zatem czysty zysk jest drugim źródłem finansowania umorzenia udziałów w spółce z o.o. W takiej sytuacji wysokość kapitału zakładowego pozostaje bez zmian pomimo zmniejszonej liczby udziałów! Po umorzeniu wspólnicy mogą, choć nie muszą, podjąć uchwałę w sprawie zmiany umowy spółki w celu dostosowaniu wartości pozostałych udziałów do wielkości kapitału zakładowego.

Umorzenie udziałów finansowane z czystego zysku następuje z chwilą zawarcia umowy nabycia udziałów własnych przez spółkę (w przypadku umorzenia dobrowolnego), podjęcia uchwały zgromadzenia wspólników w sprawie umorzenia przymusowego albo z chwilą zaistnienia zdarzenia, z którym umowa spółki wiąże skutek umorzenia.

Skutki umorzenia

Ustawa nie określa limitu udziałów należących do jednego wspólnika, jakie mogą zostać umorzone. Oznacza to, że umorzenie udziałów danego wspólnika może spowodować zmniejszenie jego udziału w kapitale zakładowym spółki tj. zmniejszenie liczby posiadanych przez niego udziałów, ale także całkowite wykluczenie wspólnika ze spółki. Nie jest możliwe jednak takie umorzenie udziałów, które spowoduje spadek wartości kapitału zakładowego spółki poniżej ustawowego minimum.

SłabyPrzeciętnyDobryBardzo dobryDoskonały! (Oceń pierwszy!)

Sprawdź jak możemy Ci pomóc w rozwijaniu firmy

Przemysław Boruch

Dyrektor Zarządzający

Wypełnij - odpowiemy błyskawicznie

Oświadczam że zapoznałem się z polityką prywatności i wyrażam zgodę na przetwarzaniem moich danych osobowych na warunkach i w celach w niej określonych.więcej

Dane będą wykorzystane wyłącznie do kontaktu w sprawie usług.