Jak zrezygnować z członkostwa w zarządzie spółki? AKTUALIZACJA 2019

środa, 8 Maj 2019 w kategorii Spółka z o. o.

Zarząd prowadzi sprawy spółki i reprezentuje ją na zewnątrz. Składa się z jednego albo większej liczby członków. Członkowie zarządu powoływani są uchwałą wspólników i mogą być w każdej chwili uchwałą wspólników odwołani. Mandat członka zarządu wygasa również wskutek rezygnacji. Na temat tego, na czyje ręce i w jaki sposób należy złożyć rezygnację z pełnienia funkcji członka zarządu zarówno doktryna, jak i Sądy wielokrotnie zajmowały stanowisko.

REGULACJA OBOWIĄZUJĄCA OD 1 MARCA 2019 ROKU

Nowelizacja zmieniająca Kodeks spółek handlowych, która weszła w życie 1 marca 2019 roku zmieniła ugruntowane od 2016 roku stanowisko dotyczące sposobu składania rezygnacji przez ostatniego członka zarządu spółki z o.o. Oświadczenie o rezygnacji z pełnienia funkcji ostatniego członka zarządu, przed wejściem w życie zmiany przepisów, mogło zostać złożone na ręce prokurenta, a w przypadku jego braku – przesłane na adres spółki.

Zgodnie z nowym brzmieniem art. 202 Kodeksu spółek handlowych, jeżeli w wyniku rezygnacji członka zarządu żaden mandat w zarządzie nie byłby obsadzony, członek zarządu składa rezygnację wspólnikom, zwołując jednocześnie zgromadzenie wspólników, chyba że umowa spółki stanowi inaczej.

Jeżeli w wyniku rezygnacji członka zarządu żaden mandat nie jest obsadzony…

Co ważne, powyżej opisaną regulację stosuje się nie tylko w sytuacji, gdy ze spółki odchodzi jedyny członek zarządu, ale również wtedy, gdy z pełnienia funkcji rezygnują wszyscy członkowie zarządu jednocześnie.

Członek zarządu składa rezygnację wspólnikom

Ostatni (bądź jedyny) członek zarządu ma obowiązek złożenia swojej rezygnacji na ręce wszystkich wspólników, a jednocześnie obowiązany jest zwołać zgromadzenie. Oznacza to, że ostatni członek zarządu zwołuje zgromadzenie wspólników, przesyłając do wszystkich wspólników zaproszenie na zgromadzenie. Zaproszenia wysyła się za pomocą listów poleconych lub przesyłek nadanych pocztą kurierską lub pocztą elektroniczną (jeżeli wspólnik wyraził na to pisemna zgodę), co najmniej dwa tygodnie przed terminem zgromadzenia. Wraz z zaproszeniem na zgromadzenie ustępujący członek zarządu przesyła oświadczenie o rezygnacji. Zwołanie zgromadzenia wspólników ma na celu powołanie nowego zarządu (by spółka nie funkcjonowała w obrocie bez tego organu).

A jeżeli zwołane zgromadzenie się nie odbędzie…

Rezygnacja z pełnienia funkcji członka zarządu jest skuteczna z dniem następującym po dniu, na który zwołano zgromadzenie wspólników (jeżeli zgromadzenie zostało zwołane na 15 maja 2019 r., rezygnacja jest skuteczna od dnia 16 maja). Co ważne, nawet w przypadku, gdy zwołane zgromadzenie nie dojdzie do skutku tj. gdy wspólnicy nie odbędą zgromadzenia pomimo jego prawidłowego zwołania, rezygnacja członka zarządu jest skuteczna od dnia następującego po dniu, w którym zgromadzenie miało się odbyć.

Biorąc pod uwagę powyższe, nie daje się ostatniemu członkowi zarządu możliwości natychmiastowego wyjścia ze spółki. Okres wygaśnięcia mandatu wydłuża się o co najmniej dwa tygodnie od momentu złożenia oświadczenia o rezygnacji.

Chyba że umowa spółki stanowi inaczej…

Przepis stanowi, że umowa spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może zawierać odrębne regulacje w kwestii sposobu składania rezygnacji przez ostatniego członka zarządu. Trudno jednak na ten moment rozstrzygnąć, jak daleko mogą posunąć się wspólnicy w odrębnym ukształtowaniu tej kwestii w umowie spółki. Wydaje się raczej, że oznacza to np. możliwość wydłużenia okresu wygaśnięcia mandatu niż możliwość całkowitej rezygnacji z opisanej w art. 202 ksh procedury.

Gdy z pełnienia funkcji rezygnuje jeden z wielu członków zarządu…

Należy zaznaczyć, że w związku z nowelizacją ksh obowiązującą od 1 marca nie zmienił się sposób składania rezygnacji przez członka zarządu spółki z o.o., w sytuacji gdy pozostałe mandaty pozostają obsadzone. W takiej sytuacji oświadczenie członka zarządu spółki z o.o. o rezygnacji z tej funkcji jest składane spółce reprezentowanej zgodnie z art. 205 § 2 ksh tj. przez pozostającego w spółce członka zarządu lub prokurenta.

Od 1 marca 2019 r. jedyny członek zarządu (lub wszyscy członkowie zarządu gdy składają rezygnację jednocześnie) nie ma możliwości natychmiastowej rezygnacji z pełnienia funkcji w zarządzie. Jego obowiązkiem jest zwołanie zgromadzenia wspólników w celu wyboru nowego zarządu z co najmniej dwutygodniowym wyprzedzeniem. Wraz z zaproszeniem na zgromadzenie przekazuje wspólnikom swoja rezygnację.

ZASADY OBOWIĄZUJĄCE DO 1 MARCA 2019 ROKU

Ostatecznie kres tym wszystkim rozważaniom położyła uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 31 marca 2016 r., sygn. akt III CZP 89/15. Poniżej przedstawiamy najważniejsze wnioski płynące z wyroku.

W jakiej formie należy złożyć rezygnację z zarządu spółki?

Oświadczenie o rezygnacji z pełnienia funkcji członka zarządu jest jednostronną czynnością prawną – co oznacza, że nie wymaga zgody spółki. Jest to jednak oświadczenie woli, które wymaga złożenia innej osobie. Co więcej, odnosi skutek dopiero od momentu, w którym druga osoba miała możliwość zapoznania się z jego treścią.

Oświadczenie o rezygnacji z funkcji członka zarządu powinno być zatem złożone spółce w ten sposób, by spółka miała możliwość zapoznać się z nim i podjąć odpowiednie kroki, np. przystąpić do wyboru nowego członka zarządu.

Jaką formę powinno przybrać oświadczenie o rezygnacji? Nie ma wymogu sporządzenia rezygnacji w formie pisemnej (chyba że umowa spółki lub statut stanowią inaczej), ale zdecydowanie zaleca się zachowanie przynajmniej takiej formy do celów dowodowych. Dokument będzie potrzebny również w celu zgłoszenia w KRS zmiany w składzie zarządu spółki.

Na czyje ręce złożyć rezygnację?

Sąd Najwyższy jednoznacznie stwierdził, że członek zarządu rezygnację z pełnienia funkcji członka zarządu złożyć powinien na ręce spółki reprezentowanej zgodnie z art. 205 § 2 ksh (w przypadku spółki z o.o.) albo z art. 373 § 2 ksh (w przypadku S.A.).

Co oznacza, że rezygnację można dostarczyć w następujący sposób:

– złożyć osobiście na ręce innego członka zarządu lub prokurenta, jeżeli ten został w spółce powołany lub

– wysłać na adres siedziby zarządu lub

– wysłać na adres siedziby spółki.

Warunkiem skuteczności złożonego oświadczenia jest to, by mógł się z nim zapoznać przynajmniej jeden członek zarządu lub prokurent.

Gdy w spółce jest tylko jeden członek zarządu

Zdarza się, że w spółce brak jest organu, na ręce którego członek zarządu spółki mógłby złożyć rezygnację. Z taką sytuację mamy do czynienia, gdy:

– członek zarządu składający rezygnację jest jedynym członkiem zarządu,

– rezygnację składają jednocześnie wszyscy członkowie zarządu

oraz gdy w spółce nie został ustanowiony prokurent, który mógłby odebrać rezygnację od członka zarządu.

W takim przypadku rozwiązaniem jest wysłanie rezygnacji na adres siedziby spółki. Pamiętajmy jednak o tym, że oświadczenie woli jest skuteczne z chwilą, gdy adresat tego oświadczenia mógł zapoznać się z jego treścią. Spółka powinna mieć zatem możliwość podjęcia kroków związanych z rezygnacją, tj. rezygnujący członek zarządu powinien dopilnować, by zgromadzenie wspólników przystąpiło do wyboru nowego członka.

Gdy jedyny członek zarządu jest jednocześnie jedynym wspólnikiem spółki

Sąd Najwyższy orzekł, że w takiej sytuacji zastosowanie znajdzie art. 210 § 2 (w przypadku spółki z o.o.) i 379 § 2 ksh (w przypadku S.A.). Zgodnie z nimi każda czynność pomiędzy spółką a wspólnikiem będącym jednocześnie jedynym członkiem zarządu musi zachować formę aktu notarialnego. I tak będzie również w przypadku rezygnacji z funkcji członka zarządu. Po podpisaniu aktu u notariusza, notariusz przesyła do sądu rejestrowego wypis aktu obejmującego udokumentowaną aktem czynność prawną.

Podsumowanie

Rezygnację z funkcji członka zarządu należy złożyć na ręce spółki, nie na ręce zgromadzenia wspólników lub rady nadzorczej (jako organów co do zasady uprawnionych do powoływania i odwoływania członków zarządu) przy zachowaniu następujących zasad:

– rezygnację składa się pozostałemu w spółce członkowi zarządu lub prokurentowi, jeżeli został w spółce powołany,

– gdy brak jest tych osób w spółce, rezygnację należy wysłać pocztą,

– w przypadku spółki jednoosobowej, w której wspólnik i członek zarządu to ta sama osoba, rezygnacja członka zarządu będzie skuteczna jedynie wtedy, gdy jej złożenie zostanie udokumentowane w akcie notarialnym.

Pełny tekst wyroku możesz przeczytać tutaj.

SłabyPrzeciętnyDobryBardzo dobryDoskonały! (2 votes, average: 4,50 out of 5)

Sprawdź jak możemy Ci pomóc w rozwijaniu firmy

Przemysław Boruch

Dyrektor Zarządzający

Wypełnij - odpowiemy błyskawicznie

Oświadczam że zapoznałem się z polityką prywatności i wyrażam zgodę na przetwarzaniem moich danych osobowych na warunkach i w celach w niej określonych.więcej

Dane będą wykorzystane wyłącznie do kontaktu w sprawie usług.