Czy możliwe jest podwyższenie kapitału zakładowego bez zmiany umowy spółki?

Minimalny kapitał zakładowy spółki z o.o. wynosi 5.000 złotych. Kwotę tę wykorzystuje się m.in.: na wydatki związane z rejestracją spółki. Bardzo szybko może okazać się zatem, że kwota ta, jest niewystarczająca do prowadzenia działalności na większą skalę. Powstaje wtedy konieczność podwyższenia kapitału zakładowego. Czy możliwe jest podwyższenie kapitału zakładowego bez zmiany umowy spółki?

Tak. Możliwe jest podwyższenie kapitału na mocy dotychczasowych postanowień umowy spółki, jeżeli znajdują się w niej odpowiednie zapisy. Mianowicie umowa spółki musi zawierać postanowienia dające możliwość podwyższenia kapitału zakładowego bez zmiany umowy spółki i przewidujące maksymalną wysokość i termin takiego podwyższenia (art. 257 § 1 k.s.h.). Jeżeli umowa spółki nie zawiera takich postanowień lub podwyższenie kapitału przekracza określoną w umowie spółki wysokość, konieczna będzie wizyta u notariusza i zmiana umowy spółki. Warto zatem rozważyć umieszczenie takich postanowień w umowie spółki już w chwili jej zakładania.

Uchwała wspólników

Podwyższenie kapitału zakładowego spółki wymaga podjęcia stosownej uchwały określającej kwotę podwyższenia. W przypadku zmiany umowy spółki uchwała ta powinna być zaprotokołowana przez notariusza. Uchwała ta musi wyraźnie wskazywać osoby uprawnione do objęcia udziałów o podanej wartości nominalnej.

Dwie możliwości podwyższenia

Podwyższenie kapitału zakładowego może nastąpić albo poprzez utworzenie nowych udziałów, albo poprzez podwyższenie wartości nominalnej udziałów dotychczasowych.

Kto obejmuje nowe udziały?

Nowoutworzone udziały mogą zostać objęte przez nowych wspólników lub zaproponowane osobom spoza grona wspólników. Warto jednak w tym miejscu pamiętać o tzw. prawie pierwszeństwa objęcia udziałów w spółce z o.o. Polega ono na tym, że dotychczasowi wspólnicy mają pierwszeństwo w objęciu nowopowstałych udziałów. Jednak prawo to może zostać wyłączone poprzez umowę spółki lub uchwałę wspólników. Ponadto należy zaznaczyć, że jest to prawo wspólników, a nie ich obowiązek. Dlatego też jeśli wspólnicy z tego prawa nie skorzystają, zarząd może zaoferować udziały osobom trzecim.

Kolejnym etapem procedury podwyższenia kapitału zakładowego jest złożenie oświadczenia o objęciu udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym lub o przystąpieniu do spółki i objęciu udziałów (w przypadku nowego wspólnika – wymagana jest forma aktu notarialnego). Jeżeli podwyższenie kapitału zakładowego następuje na podstawie dotychczasowych postanowień umowy spółki, a udziały obejmują dotychczasowi wspólnicy wystarczy zwykła forma pisemna. Forma aktu notarialnego dla oświadczeń o objęciu udziałów wymagana jest również w przypadku zmiany umowy spółki.

By podwyższenie kapitału zakładowego było skuteczne, nowopowstałe udziały muszą zostać objęte oraz pokryte wkładem pieniężnym lub niepieniężnym przed rejestracją podwyższenia w KRS.

Rejestracja w KRS

Przeprowadzenie procedury wewnętrznej to nie wszystko. Podwyższenie kapitału zakładowego jak każda zmiana dokonywana w spółce wymaga zgłoszenia do sądu rejestrowego. I nie ma znaczenia, czy podwyższenie kapitału następuje na mocy dotychczasowych postanowień umowy spółki, czy na mocy zmiany umowy. Zgłoszenia dokonuje się na formularzu KRS-Z3 wraz ze stosownymi formularzami oraz dokumentami. Konieczne jest dokonanie opłaty, jak za zgłoszenie zmian, tj. 250 zł opłaty w KRS i 100 zł za ogłoszenie w MSiG.

Podwyższenie kapitału zakładowego jest skuteczne z chwilą rejestracji w KRS, ma zatem charakter konstytutywny.

Podatek od czynności cywilnoprawnych

Podwyższenie kapitału zakładowego wiąże się również z powstaniem obowiązku podatkowego. Podstawę opodatkowania stanowi wartość, o którą zostanie podwyższony kapitał zakładowy, a stawka podatku wynosi 0,5 % podstawy opodatkowania (np.: jeśli kapitał zakładowy został podwyższony o 45.000 zł, wysokość podatku wynosi 225 zł). PCC należy opłacić w terminie 14 dni od dnia powzięcia uchwały o podwyższeniu kapitału zakładowego.