Czy warto w umowie spółki z o.o. wskazywać przyczyny wyłączenia wspólnika ze spółki?

środa, 4 Grudzień 2019 w kategorii Założenie spółki z o. o.

W umowie spółki z o.o. można wskazać przyczyny wyłączenia wspólnika ze spółki. Czy zaistnienie danej przyczyny oznacza automatyczne wyłączenie wspólnika ze spółki?

Jak pisaliśmy w artykule o tym, jak pozbyć się wspólnika ze spółki z o.o., kodeks spółek handlowych przewiduje możliwość wyłączenia wspólnika ze spółki z o.o. Zgodnie z art. 266 § 1 KSH, z ważnych przyczyn dotyczących danego wspólnika sąd może orzec jego wyłączenie ze spółki na żądanie wszystkich pozostałych wspólników, jeżeli udziały wspólników żądających wyłączenia stanowią więcej niż połowę kapitału zakładowego (umowa spółki może przyznać prawo wystąpienia z powództwem także mniejszej liczbie wspólników, jeżeli ich udziały stanowią więcej niż połowę kapitału zakładowego).

Gdy wspólnicy decydują się na wyłączenie wspólnika ze spółki z o.o., powinni zastanowić się, czy przyczyna powstania konfliktu pomiędzy wspólnikami stanowi ważną przyczynę dotyczącą danego wspólnika uzasadniającą jego wyłączenie. Ostateczna decyzja co do wyłączenia wspólnika ze spółki z o.o. należy jednak do sądu. To sąd decyduje, czy przyczyna wskazana przez pozostałych wspólników w pozwie stanowi ważną przyczynę dotyczącą danego wspólnika uzasadniającą jego wyłączenie ze spółki. Czy wskazanie przyczyn uzasadniających wyłączenie wspólnika ze spółki z o.o. w umowie spółki ułatwia postępowanie przed sądem w tym zakresie?

Jakie przyczyny wyłączenia wspólnika ze spółki z o.o. można wskazać w umowie spółki?

Jako przykłady przyczyn, jakie mogą być wskazane w umowie spółki z o.o. jako przyczyny uzasadniające wyłączenie wspólnika ze spółki z o.o. można wskazać:

– brak wywiązywania się przez wspólnika przez dłuższy okres czasu z powtarzających się świadczeń niepieniężnych nałożonych na danego wspólnika umową spółki (istotnych dla spółki),

–  wykorzystywanie przez wspólnika tajemnicy przedsiębiorstwa spółki,

– prowadzenie działalności konkurencyjnej (bezpośrednio przez wspólnika lub np. poprzez podmiot, w którym wspólnik posiada udziały),

– nadużywanie uprawnień korporacyjnych (np. zaskarżanie wszystkich uchwał zgromadzenia wspólników).

Dane działanie lub zaniechanie wspólnika ma uniemożliwiać lub utrudniać dalsze funkcjonowanie spółki.

Czy wskazanie w umowie spółki z o.o. przyczyn wyłączenia wspólnika ze spółki z o.o. jest wiążące dla sądu?

Wskazanie w umowie spółki z o.o. przyczyn uzasadniających wyłączenie wspólnika ze spółki z o.o. nie wiąże sądu. Jeżeli zatem wspólnicy określą w umowie spółki z o.o., że nadużywanie uprawnień korporacyjnych jest przyczyną uzasadniającą wyłączenie wspólnika ze spółki i złożą pozew przeciwko wspólnikowi, który dopuścił się takiego naruszenia, nie oznacza to automatycznie, że sąd orzeknie wyłączenie wspólnika ze spółki. Sąd, opierając się na własnym przekonaniu, zadecyduje, czy wskazana przyczyna jest w danym przypadku ważną przyczyną uzasadniającą wyłączenie danego wspólnika. Należy zaznaczyć, że sąd każdorazowo bierze pod uwagę indywidualne okoliczności po stronie wspólników i spółki (zatem za każdym razem w przypadku tej samej przesłanki może orzec inaczej).

Jednakże wskazanie w umowie spółki przyczyn wyłączenia wspólnika może być niewątpliwie wskazówką dla sądu, jak ma rozstrzygnąć spór pomiędzy wspólnikami o wyłączenie jednego z nich ze spółki. Pokazaniem sądowi, jakie działania lub zaniechania są istotne dla wspólników i spółki. Bez wątpienia też wzmocniona jest dzięki temu pozycja procesowa wspólników żądających wyłączenia. Zawarcie danej przyczyny w umowie spółki jest dowodem na to, że dana przyczyna jest dla wspólników istotna i powinna zostać uznana przez sąd za ważną przyczynę uzasadniającą wyłączenie wspólnika ze spółki z o.o.

Czy wskazanie w umowie spółki z o.o. przyczyn uzasadniających wyłączenie wspólnika ze spółki zamyka drogę do wyłączenia wspólnika z innych przyczyn?

Nie, ponieważ, jak wskazano powyżej, wskazanie przyczyn w umowie spółki nie jest dla sądu wiążące. Oznacza to, że sąd może orzec wyłączenie wspólnika ze spółki z o.o. także z innych przyczyn. Niestety jednak wprowadzenie do umowy spółki z o.o. zamkniętego katalogu przyczyn uzasadniających wyłączenie ze spółki z o.o. może wzmocnić pozycję wspólnika, który ma być ze spółki wyłączony. Łatwo wtedy wykazywać, że skoro dana przyczyna nie została wskazana w umowie spółki z o.o. przez wspólników, to nie ma dla nich istotnego znaczenia, a zatem wspólnik nie powinien z takiego powodu zostać ze spółki wyłączony.

Jeżeli zatem wspólnicy zdecydują się na wskazanie w umowie spółki z o.o. przyczyn uzasadniających wyłączenie wspólnika ze spółki z o.o., powinni sumiennie rozważyć, jak odpowiednio rozbudować katalog takich przyczyn, które nie tylko teraz, ale przede wszystkim w przyszłości okażą się istotne dla funkcjonowania spółki. Wskazane przyczyny nie są wiążące dla sądu orzekającego o wyłączeniu wspólnika, ale bez wątpienia powinny stanowić dla niego istotną wskazówkę.

SłabyPrzeciętnyDobryBardzo dobryDoskonały! (Oceń pierwszy!)

Sprawdź jak możemy Ci pomóc w rozwijaniu firmy

Przemysław Boruch

Dyrektor Zarządzający

Wypełnij - odpowiemy błyskawicznie

Oświadczam że zapoznałem się z polityką prywatności i wyrażam zgodę na przetwarzaniem moich danych osobowych na warunkach i w celach w niej określonych.więcej

Dane będą wykorzystane wyłącznie do kontaktu w sprawie usług.