Czy wspólnik może sprawować nadzór nad działalnością spółki?

wtorek, 22 Grudzień 2015 w kategorii Spółka z o. o., Spółka komandytowa, Spółka komandytowo-akcyjna

Nadzór nad działalnością spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może sprawować rana nadzorcza lub komisja rewizyjna. W określonych przypadkach utworzenie przynajmniej jednego z tych organów będzie konieczne. Ponadto każdemu wspólnikowi indywidualnie przysługują uprawnienia kontrolne.

Jakie uprawnienia kontrolne przysługują wspólnikowi?

Zgodnie z art. 212 § 1 k.s.h. prawo kontroli służy każdemu wspólnikowi spółki z o.o., niezależnie od ilości posiadanych udziałów. Na mocy tego przepisu każdy wspólnik samodzielnie lub z upoważnioną przez siebie osobą może w każdym czasie przeglądać księgi i dokumenty spółki, sporządzać bilans dla swego użytku lub żądać wyjaśnień od zarządu. Warto w tym miejscu zwrócić uwagę na fakt, że nie ma możliwości, by osoba upoważniona przez danego wspólnika przeglądała akta pod jego nieobecność.

Jak zostało wyżej wspomniane, wspólnik może wykonywać swoje prawo w każdym czasie. Zatem to on wskazuje, kiedy chce z tego prawa skorzystać. Przyjmuje się jednak, że w miarę możliwości powinno się to odbywać w normalnych godzinach urzędowania spółki.

Czy spółka może odmówić wspólnikowi możliwości skorzystania z tego prawa?

Zarząd spółki może odmówić wspólnikowi wyjaśnień lub udostępnienia do wglądu ksiąg i dokumentów spółki, jeżeli istnieje uzasadniona obawa, że wspólnik wykorzysta je w celach sprzecznych z interesem spółki i przez to wyrządzi spółce znaczną szkodę.

Co należy przez to rozumieć? Po pierwsze zarząd powinien swoje obawy opierać na pewnych okolicznościach faktycznych, nie jedynie na własnym przeczuciu. Po drugie za sprzeczne interesy można uznać działalność konkurencyjną wspólnika i wykorzystanie zdobytych przez niego informacji w sposób zagrażający interesom wspólników czy całej spółki.

Jeżeli zarząd odmówi spółce możliwości zrealizowania prawa kontroli, wspólnik może żądać rozstrzygnięcia słuszności odmowy uchwałą wspólników, która powinna zostać powzięta w terminie miesiąca od zgłoszenia żądania.

I to nadal nie wszystko. Jeżeli wspólnikowi ostatecznie odmówiono wglądu do dokumentów spółki bądź udzielenia wyjaśnień, zatem gdy wspólnik wyczerpał możliwość pozytywnego rozstrzygnięcia sprawy w ramach struktur spółki, może złożyć do sądu rejestrowego wniosek zobowiązujący zarząd do udzielenia wyjaśnień lub udostępnienia dokumentów czy ksiąg. Wniosek składa w terminie 7 dni od dnia podjęcia uchwały odmawiającej skorzystania z prawa kontroli lub od upływu terminu na podjęcie uchwały, o którym mowa powyżej. Sąd rejestrowy rozstrzyga, czy istnieje ryzyko wykorzystania przez wspólnika pozyskanych informacji w celach sprzecznych z interesem spółki i ryzyko wyrządzenia spółce szkody.

Czy prawo wspólnika można wyłączyć?

Ustanowienie wspomnianych wyżej organów, tj. rady nadzorczej lub komisji rewizyjnej, może ograniczyć indywidualne prawo wspólnika do kontroli. Mianowicie, zgodnie z art. 213 § 3 k.s.h., w przypadku ustanowienia rady nadzorczej lub komisji rewizyjnej umowa spółki może wyłączyć albo ograniczyć indywidualną kontrolę wspólników.

Zatem ograniczenie czy wyłączenie jest możliwe tylko przy łącznym spełnieniu następujących warunków: w spółce zostanie ustanowiony organ nadzoru oraz wyłączenie lub ograniczenie zostanie wpisane do umowy spółki.

Jeżeli ograniczenie to do tej pory nie było wpisane w umowie spółki, konieczna będzie jej zmiana. Wiąże się to z koniecznością uzyskania zgody wszystkich wspólników. Mianowicie, zgodnie z art. 246 § 3 k.s.h., uchwała dotycząca zmiany umowy spółki uszczuplająca prawa udziałowe (np. prawa indywidualnej kontroli), wymaga zgody wszystkich wspólników, których dotyczy. Tym samym próba wyłączenia prawa kontroli wymaga zgody wszystkich wspólników w spółce, co może się okazać niemożliwe do osiągnięcia, np. w razie sprzeciwu choćby jednego wspólnika.

Prawo kontroli wspólnik powinien wykonywać rozważnie, ponieważ w niektórych przypadkach (np. w razie stwierdzenia nadmiernej uciążliwości dla spółki) nadużycie tego prawa może uzasadniać nawet żądanie wyłączenia wspólnika.

SłabyPrzeciętnyDobryBardzo dobryDoskonały! (1 votes, average: 5,00 out of 5)

Sprawdź jak możemy Ci pomóc w rozwijaniu firmy

1spolka-z-o-o

Przemysław Boruch

Dyrektor Zarządzający

Wypełnij - odpowiemy błyskawicznie

Oświadczam że zapoznałem się z polityką prywatności i wyrażam zgodę na przetwarzaniem moich danych osobowych na warunkach i w celach w niej określonych.więcej

Dane będą wykorzystane wyłącznie do kontaktu w sprawie usług.